5S w kuchni

Dziś chciałabym pokazać Wam jak działania w ramach metody 5S mogą przełożyć się na codzienne życie w odniesieniu do otaczającej nas przestrzeni domowej, aby była ona dla nas optymalnie zorganizowana. Dobrze zorganizowana i uporządkowana przestrzeń wokół nas poprawia nastrój i koncentrację, wpływa na zmniejszenie stresu i niepokoju oraz umożliwia lepszy sen. Dlatego ważne jest, abyśmy dbali o swoje codzienne środowisko domowe, a wspomóc może nas w tym narzędzie Lean’owe jakim jest 5S. Jako przykład idealna będzie kuchnia, tu zawsze jest duże pole do popisu, a  działaniami na których będziemy się chcieli skupić to pierwsze 2 kroki z metody 5S – selekcja i systematyka.

 W tym miejscu chcielibyśmy najpierw przypomnieć Wam z jakich kroków składa się metoda 5S:

1S – Selekcja,

2S – Systematyka, ​

3S – Sprzątanie, ​

4S – Standaryzacja, ​

5S – Samodoskonalenie

W przypadku kuchni, zaczynając od etapu selekcji, to co powinniśmy zrobić to dokładnie przejrzeć zawartość naszych szafek kuchennych i zadać sobie pytania:

– czy znajdują się tam przeterminowane produkty,

– czy nie mamy nadmiernych zapasów np. 5 kg mąki z krótkimi terminami ważności,

– czy nie zalegają nam w szafkach niezliczone ilości naczyń np. mamy 30 kubków i 3 zestawy sztućców a mieszkamy w 2 osoby itd.

– czy nie mamy „na stanie” przypalonych garnków, patelni, uszkodzonych sprzętów nienadających się do użycia,

– czy znajdują się tam przedmioty czy sprzęty, które nigdy nie były używane a np. dostaliśmy je w prezencie, lub przedmioty które nie powinny się znaleźć w kuchni, a z jakiegoś powodu tam zalegają.

Po takiej weryfikacji musimy podzielić wszystkie przedmioty/produkty na kategorie:

– kategoria do wyrzucenia  – wszystkie przeterminowane produkty, uszkodzone przedmioty i inne rzeczy nie nadające się do użytku należy wyrzucić,

– kategoria do oddania –  jeśli czegoś mamy za dużo, możemy oddać komuś kto tego potrzebuje,  

– kategoria do przechowania poza kuchnią – na niepasujące przedmioty musimy znaleźć miejsce do przechowywania poza obszarem kuchni.

Jeśli uporamy się z pierwszym etapem 5S (selekcją) i zostaną nam tylko przedmiot potrzebne i zdatne do użytku – kategoria potrzebne, wówczas możemy przejść do kolejnego kroku jakim jest etap systematyki. Co to oznacza w przypadku organizacji przestrzeni kuchennych? Najpierw powinniśmy ustalić gdzie dane produkty chcemy przechowywać tzn. w jakiej szafce/szufladzie powinny się one znaleźć i umieścić je według ustalonych kategorii np. przyprawy, produkty sypie, kawy i herbaty, przetwory itd.  Następnie miejsca to powinny być odpowiednio oznaczone np. za pomocą etykiet na szafkach czy pudełkach.

Świetnie sprawdzą się tutaj ogólnie dostępne wszelkiego rodzaju pojemniki na żywność, organizery np. na przyprawy. Każdy taki pojemnik powinien zostać odpowiednio opisany –  co się w nim znajduje i z jaki jest termin ważności w przypadku produktów spożywczych:

Kolejnym krokiem w ramach metody 5S jest sprzątanie. W tym kroku ważne jest, aby to co zostało wypracowane do tej pory było utrzymane w należytym porządku, więc powinniśmy zadbać o regularne sprzątanie, usuwanie bieżących zabrudzeń, wyrzucanie śmieci itd. Istotne jest pilnowanie terminów przydatności spożycia produktów i usuwanie tych,  których termin minął.

Krok 4 dotyczy standaryzacji tzn. dobrze jest ustalić wypracowane rozwiązanie jako standard i zapoznać z nim pozostałych domowników, aby każdy znał rozkład przedmiotów i produktów w kuchni i go przestrzegał. Można dla ułatwienia przygotować dla domowników pewnego w rodzaju check-listę z informacją co i gdzie się znajduje, tak aby na pierwszy rzut oka można było się zorientować co zawierają nasze szafki kuchenne.

W 5 kroku samodyscyplina, założenie jest takie, aby wypracowany wcześniej standard utrzymywać cały czas i dążyć do kolejnych optymalizacji naszej kuchennej przestrzeni, taka by to poukładana przestrzeń była dla nas stanem docelowym w myśl zasady mniej znaczy więcej i filozofią minimalizmu.